Eerlijker reizen in Europa: POW pleit voor trein boven vliegtuig
Voor veel mensen begint een outdooravontuur niet op de berg, aan de start van een trail of op de skipiste, maar onderweg ernaartoe. En juist dat reizen is vaak een van de grootste onderdelen van de klimaatimpact van een outdooractiviteit. Tegelijkertijd maakt het Europese beleid het op dit moment niet altijd makkelijk om voor de meest duurzame reisoptie te kiezen.
Daarom zet Protect Our Winters (POW) Europe zich in voor eerlijker en klimaatvriendelijker transportbeleid. Met een nieuwe position paper roepen we de Europese Commissie, de lidstaten en het Europees Parlement op om reizen per trein eenvoudiger en betaalbaarder te maken en de fiscale voordelen voor luchtvaart opnieuw te bekijken.
Twee Europese beleidspakketten bieden een belangrijke kans
De komende periode worden in Europa belangrijke beslissingen genomen over de toekomst van personenvervoer. Twee ontwikkelingen zijn daarbij van bijzonder belang: het Passenger Package en het VAT Package for Travel and Tourism. Samen kunnen deze voorstellen helpen om de concurrentiepositie van de trein ten opzichte van het vliegtuig te verbeteren.
1. Het Passenger Package: één reis, één ticket
Een van de grootste drempels voor internationale treinreizen is niet alleen de reistijd, maar ook de complexiteit.
Wie bijvoorbeeld met verschillende spoorwegmaatschappijen door Europa reist, moet regelmatig meerdere tickets boeken. Bij een gemiste aansluiting is bovendien niet altijd duidelijk welke vervoerder verantwoordelijk is. Het boeken van een internationale treinreis kan daardoor aanzienlijk ingewikkelder zijn dan het boeken van een vlucht.
Het Europese Passenger Package moet daar verandering in brengen. Het bestaat uit drie onderdelen:
- – Nieuwe regels voor treinticketing.
- – Regels voor multimodale boekingen.
- – Een herziening van de rechten van treinreizigers.
Een belangrijk onderdeel is het principe van “one journey, one ticket, full rights”: een internationale treinreis met meerdere vervoerders moet in één keer en via één platform geboekt kunnen worden, waarbij de reiziger gedurende de hele reis beschermd is bij vertragingen of gemiste aansluitingen.
Dat klinkt misschien als een praktische verbetering, maar het kan een groot verschil maken. Als de trein een daadwerkelijk alternatief moet zijn voor korte Europese vluchten, moet reizen per trein niet alleen schoner zijn, maar ook eenvoudig en betrouwbaar.
2. Het VAT Package: waarom betaalt de trein wel en het vliegtuig niet?
Daarnaast werkt de Europese Commissie aan een herziening van de btw-regels voor Travel & Tourism.
Op dit moment bestaat er een opvallende fiscale ongelijkheid tussen verschillende vormen van internationaal vervoer. Voor internationale vluchten is btw-vrijstelling onder EU-regels verplicht. Internationale treinreizen worden daarentegen per land belast. Een treinreis van bijvoorbeeld München naar Amsterdam kan daardoor in verschillende landen aan verschillende btw-regels worden onderworpen.
Dat betekent dat het Europese belastingstelsel in sommige gevallen juist de minder duurzame reisoptie financieel bevoordeelt. POW pleit daarom voor twee veranderingen:
Ten eerste: maak internationale treinreizen in de hele EU vrij van btw. Dat kan internationale treinreizen goedkoper maken en voorkomt de huidige lappendeken van nationale regels.
Ten tweede: beëindig de verplichte btw-vrijstelling voor internationale luchtvaart, zodat vliegen fiscaal niet langer een voordeel heeft ten opzichte van andere vormen van personenvervoer.
Het gaat daarbij volgens POW niet om het invoeren van een nieuwe belasting op vliegen, maar om het beëindigen van een bestaande fiscale uitzondering. Tegelijkertijd moet er ruimte blijven voor situaties waarin geen realistisch alternatief bestaat, bijvoorbeeld voor eilanden en de meest afgelegen regio’s.
Waarom is dit belangrijk?
Transport is de grootste bron van broeikasgasemissies in Europa en de enige grote sector waarvan de uitstoot nog boven het niveau van 1990 ligt. Voor de outdoor community is dat extra relevant: de manier waarop we naar bergen, bossen, rivieren en trails reizen heeft direct invloed op de plekken waar we van afhankelijk zijn. POW ziet daarbij een belangrijk onderscheid.
We vragen mensen niet om te stoppen met reizen of om hun passie voor de buitenruimte op te geven. We willen dat de keuze voor een duurzamere manier van reizen ook daadwerkelijk een haalbare keuze wordt.
Wanneer een treinreis aanzienlijk ingewikkelder of duurder is dan een vlucht, kun je de verantwoordelijkheid niet alleen bij de reiziger leggen. De regels en het systeem bepalen voor een belangrijk deel welke keuzes aantrekkelijk zijn.
Daarom richt POW zich op beleid dat de omstandigheden verandert: maak de trein aantrekkelijker, haal fiscale voordelen voor vervuilender vervoer weg en zorg dat duurzame keuzes eenvoudig worden.
Waarom doet POW dit nu?
De timing is belangrijk. Het Passenger Package bevindt zich nu in een fase waarin het Europees Parlement en de lidstaten zich over de voorstellen buigen. Tegelijkertijd wordt de herziening van de btw-regels voor Travel & Tourism verwacht voor het einde van 2026. Dat betekent dat dit het moment is om als outdoor community onze stem te laten horen.
POW werkt daarbij niet alleen. Onze Europese chapters bundelen hun krachten met outdoorbedrijven, atleten en andere organisaties. Samen kunnen we laten zien dat betere Europese transportregels niet alleen een klimaatvraagstuk zijn, maar ook relevant zijn voor de miljoenen mensen en bedrijven die afhankelijk zijn van een gezonde en bereikbare buitenruimte.
Steun de POW Position Paper
Daarom vragen we outdoorbedrijven, organisaties en andere partijen die zich herkennen in deze oproep om de POW Position Paper on Fair, Low-Carbon Transport Taxation te steunen.
Met een ondertekening laat je zien dat je staat voor:
– betaalbaarder internationaal treinvervoer.
– eenvoudiger en toegankelijker treinreizen door Europa.
– eerlijke fiscale behandeling van verschillende vormen van vervoer.
– Europees klimaatbeleid dat duurzame keuzes daadwerkelijk ondersteunt.
Onderteken de position paper en sluit je aan bij de gezamenlijke oproep van POW Europe en haar chapters.
Door de paper te ondertekenen sluit je je aan bij een gezamenlijke stem van de Europese outdoor community. POW Europe coördineert de brief samen met de nationale chapters en brengt deze onder de aandacht van Europese beleidsmakers.
Download de Position Paper hier